Fenpyroximate 6.24, Hexythiazox 3.12 SC

Πληροφορίες για την δραστική ουσία Hexythiazox

Το Hexythiazox είναι εκλεκτικό ακαρεοκτόνο ρυθμιστής ανάπτυξης των ακάρεων (mite growth inhibitor), με ισχυρή ωοκτόνο και προνυμφοκτόνο δράση, που ανήκει στην ομάδα IRAC 10A.

Χημική ταυτότητα:

Χημική ομάδα: {Thiazolidinone} παράγωγο, IRAC Group 10A (mite growth inhibitors affecting CHS1 - chitin synthase 1).

Δραστική ουσία: Hexythiazox (Ref: NA 73).

Τυπικές μορφές: 5% WP, 5.45% EC, 10% WP/SC, συχνά σε σκευάσματα για ακαρεοκτονία σε δενδρώδη, κηπευτικά, καλλωπιστικά.

Μηχανισμός δράσης:

Ρυθμιστής ανάπτυξης ακάρεων: παρεμβαίνει στη σύνθεση χιτίνης (στόχος CHS1), διαταράσσοντας τον σχηματισμό του εξωσκελετού.

Δρα κυρίως σε αυγά, προνύμφες και νυμφικά στάδια· δεν σκοτώνει άμεσα τους ενήλικες, αλλά τα θηλυκά που έρχονται σε επαφή παράγουν μη βιώσιμα αυγά με μειωμένη εκκόλαψη.

Τρόπος δράσης: κυρίως επαφής, με καλή διαβροχή/διείσδυση στους φυτικούς ιστούς (translaminar), χωρίς ουσιαστική συστηματική μετακίνηση.

Φάσμα δράσης - Εφαρμογές:

Πολύ αποτελεσματικό σε: Τετράνυχους (Tetranychus spp., π.χ. T. urticae), Panonychus spp., άλλους φυτοφάγους «red spider mites» σε δενδρώδη, αμπέλι, εσπεριδοειδή, κηπευτικά κ.λπ.

Περιορισμένη δράση σε: Rust mites / εριοφυειδή (π.χ. Phyllocoptruta oleivora) - συστήνεται προσοχή, γιατί δεν ελέγχει ικανοποιητικά αυτά τα είδη.

Χρονισμός εφαρμογής:

Ιδανικά όταν έχει εκκολαφθεί περίπου 10-25% των αυγών και κυριαρχούν αυγά και νεαρά στάδια, με απουσία ή χαμηλούς πληθυσμούς ενηλίκων.

Συχνά συνδυάζεται με άλλο ακαρεοκτόνο που δρα στα ενήλικα (π.χ. dimethoate ή άλλα adulticides) για πλήρη κάλυψη του πληθυσμού.

Περιβαλλοντική συμπεριφορά - Οικοτοξικολογία:

Επιλεκτικότητα: Σχετικά εκλεκτικό για φυτοφάγους τετράνυχους, με χαμηλότερη τοξικότητα σε ωφέλιμα αρπακτικά ακάρεα και παρασιτοειδή, όταν χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες.

Τοξικότητα: Τα δεδομένα PPDB δείχνουν μέτριο κίνδυνο για θηλαστικά, πτηνά και γαιοσκώληκες και χαμηλό-μέτριο κίνδυνο για μέλισσες, με υψηλότερη ευαισθησία σε ορισμένα ωφέλιμα αρπακτικά.

Συμπέρασμα: απαιτείται τήρηση ζωνών προστασίας, αποφυγή ψεκασμών σε ανθοφορία και ένταξη του Hexythiazox σε προγράμματα IPM με προσοχή στα ωφέλιμα.

Πλεονεκτήματα:

Ισχυρή ωοκτόνος και προνυμφοκτόνος δράση, σπάει τον κύκλο αναπαραγωγής των τετράνυχων και προσφέρει μακρά υπολειμματική προστασία.

Υψηλή εκλεκτικότητα: περιορισμένη δράση στους ενήλικες, αλλά μικρή επίδραση σε πολλά ωφέλιμα, όταν χρησιμοποιείται ορθολογικά.

Καλή αντοχή στην έκπλυση και σταθερότητα στο φύλλωμα, με παρατεταμένο έλεγχο νέων γενεών.

Μειονεκτήματα / Περιορισμοί:

Δεν ελέγχει ενήλικα άτομα: απαιτείται συνδυασμός ή εναλλαγή με άλλα ακαρεοκτόνα για άμεσο «χτύπημα» του πληθυσμού ενηλίκων.

IRAC 10A - κίνδυνος ανθεκτικότητας: κατατάσσεται στην ίδια υποομάδα με clofentezine/diflovidazin λόγω διασταυρούμενης αντοχής· πρέπει να εναλλάσσεται με άλλες ομάδες (όχι άλλα 10A) σε προγράμματα διαχείρισης ανθεκτικότητας.

Περιορισμένη δράση σε rust/eriophyid mites και σε είδη εκτός στόχου· δεν αποτελεί «γενικό» ακαρεοκτόνο για όλα τα ακάρεα.

---

Πληροφορίες για την δραστική ουσία Fenpyroximate

Το Fenpyroximate είναι εκλεκτικό ακαρεοκτόνο (METI acaricide) με γρήγορη δράση επαφής, που στοχεύει κυρίως τετράνυχους και άλλα φυτοφάγα ακάρεα σε πολλές καλλιέργειες.

Χημική ταυτότητα:

Χημική ομάδα: Παράγωγο πυραζολίου, ακαρεοκτόνο τύπου METI (Mitochondrial Electron Transport Inhibitor).

Ταξινόμηση IRAC: Ομάδα 21A - Αναστολείς μεταφοράς ηλεκτρονίων στο μιτοχονδριακό σύμπλοκο I.

Μορφές σκευασμάτων: 5% EC, 5-20% SC/EC σε ακαρεοκτόνα για δενδρώδη, κηπευτικά, αμπέλι κ.ά.

Μηχανισμός δράσης:

Αναστέλλει τη μιτοχονδριακή αλυσίδα μεταφοράς ηλεκτρονίων στο Complex I (NADH-CoQ reductase), διακόπτοντας την παραγωγή ATP στα κύτταρα των ακάρεων.

Η έλλειψη ενέργειας οδηγεί σε ταχεία διακοπή σίτισης, παράλυση και θάνατο των ακάρεων.

Δρά κυρίως με επαφή και κατάποση (contact & ingestion), χωρίς ουσιαστική συστηματικότητα, αλλά με καλή προσκόλληση και υπολειμματική δράση στο φύλλωμα.

Φάσμα δράσης - Εφαρμογές:

Ελέγχει αποτελεσματικά:

Τετράνυχους (Tetranychidae - π.χ. Tetranychus spp., Panonychus spp.),

Εριοφυειδή (Eriophyidae) και Tarsonemid mites σε διάφορες καλλιέργειες.

Δρα σε πολλά στάδια: προνύμφες, νύμφες και ενήλικα, με γρήγορο “knock-down” και παρατεταμένη προστασία όταν χρησιμοποιείται σε σωστό timing.

Καλλιέργειες (ανάλογα με την έγκριση): εσπεριδοειδή, μηλοειδή/πυρηνόκαρπα, αμπέλι, βαμβάκι, καλαμπόκι, κηπευτικά (τομάτα, αγγούρι, κολοκυνθοειδή, μελιτζάνα, πιπεριά), φράουλα κ.ά.

Οικοτοξικολογία και Ασφάλεια:

Περιβαλλοντική συμπεριφορά: χαμηλή διαλυτότητα στο νερό, όχι πτητικό, μπορεί να είναι εμμένον στο έδαφος, αλλά δεν αναμένεται να ξεπλένεται εύκολα στο υπόγειο νερό.

Βιοποικιλότητα: υψηλή-μέτρια τοξικότητα σε ψάρια και υδρόβιους οργανισμούς, γι’ αυτό απαιτούνται ζώνες προστασίας από υδάτινους αποδέκτες.

Μέλισσες/επικονιαστές:

Μελέτες σε μέλισσες δείχνουν ότι το fenpyroximate μπορεί να δώσει υψηλή θνησιμότητα σε Varroa destructor με σχετικά χαμηλή οξεία θνησιμότητα στις μέλισσες όταν χρησιμοποιείται σωστά.

Παρ’ όλα αυτά, άλλες εργασίες δείχνουν τοξικά ή συνεργιστικά αποτελέσματα όταν συνδυάζεται με άλλα φυτοπροστατευτικά· συνεπώς χρειάζεται προσοχή σε ψεκασμούς κατά την ανθοφορία και σε μίγματα.

Πλεονεκτήματα:

Γρήγορο “stop-feeding” και knock-down, με ισχυρή και παρατεταμένη δράση σε πολλά στάδια ανάπτυξης ακάρεων.

Ευρύ φάσμα σε κύριες ομάδες φυτοφάγων ακάρεων (τετράνυχοι, eriophyid, tarsonemid mites) σε πολλές καλλιέργειες.

Χρήσιμο εργαλείο σε προγράμματα IPM και διαχείρισης ανθεκτικότητας, ως εκπρόσωπος της ομάδας METI (IRAC 21A) με διαφορετικό τρόπο δράσης από άλλα ακαρεοκτόνα.

Μειονεκτήματα / Περιορισμοί:

IRAC 21A - κίνδυνος ανάπτυξης ανθεκτικότητας: πρέπει να χρησιμοποιείται σε εναλλαγή με άλλες ομάδες (όχι επαναλαμβανόμενες εφαρμογές METI) και να τηρούνται οι οδηγίες για μέγιστο αριθμό εφαρμογών/έτος.

Σημαντική τοξικότητα για υδρόβια είδη, απαιτείται αυστηρή τήρηση ζωνών προστασίας και αποφυγή ρύπανσης επιφανειακών υδάτων.

Πιθανός κίνδυνος σε μέλισσες και ωφέλιμα, ιδίως σε μίγματα ή λανθασμένη χρήση (π.χ. σε πλήρη ανθοφορία), παρότι μπορεί να εμφανίζει σχετικά ευνοϊκό προφίλ σε σωστές δόσεις.

---